Szkolnictwo średniowieczne

Rodzaje szkół

Szkolnictwo średniowieczne podporządkowane było Kościołowi. Funkcjonowały wówczas szkoły parafialne, klasztorne, katedralne. Od XII w. pojawiły się uniwersytety.

Szkoły parafialne

Najniższy stopień szkół tworzyły szkoły parafialne.W szkołach tych uczono przede wszystkim łaciny (gramatyki, czytania, pisania).

Szkoły klasztorne

Szkoły klasztorne funkcjonują w pierwszych wiekach średniowiecza, organizowane przez benedyktynów i cystersów.Szkoły klasztorne dbały przede wszystkim o wykształcenie religijne chłopców.

Szkoły katedralne

Szkoły katedralne rozkwitnęły w XI i w XII w. , organizowane przez biskupów. Składały się z dwóch stopni:
1) TRIVIUM ? uczono gramatyki, retoryki, i dialektyki.
2) QUADRIVIUM ? zapoznawanie uczniów z muzyką, arytmetyką, geometrią, i astronomią.

Nauki

Uniwersytet powstał w Europie. Uniwersytet tkwił, więc swoja organizacją w życiu umysłowym miasta. Uniwersytety od początku posiadały trzy podstawowe przywileje:autonomii, monopolu nadawania stopni naukowych oraz prawa do strajku.
Wszystkie uniwersytety średniowieczne były podobnie zorganizowane. Posiadały cztery wydziały, czyli fakultety, wydział niższy sztuk wyzwolonych oraz trzy wydziały wyższe:teologii, prawa i medycyny, na których studia można było podjąć po ukończeniu wydziału sztuk. Na wydziale sztuk studiowała młodzież od 14 do 20 roku życia, a na wydziale prawa i medycyny od 20 do 25 roku życia, po których uzyskiwało się doktorat. Najdłużej trwały studia teologiczne. Doktorat z teologii można było uzyskać dopiero po ukończeniu 35 roku życia. Studenci organizowali się w tzw. nacje, czyli grupy wywodzące się z danego kraju.

Rodzaje uniwersytetów

Były dwa rodzaje uniwersytetów: korporacyjne i kolegialne. W przypadku uniwersytetów korporacyjnych mówiono także o modelu włoskim, ponieważ pierwsza tego typu uczelnia powstała w Bolonii (uniwersytet boloński to najstarsza uczelnia w Europie). Na uniwersytetach korporacyjnych dominującym kierunkiem było prawo, stojącego na jego czele rektora wybierano spośród studentów, uczelnia była niezależna od władcy. Z kolei drugi typ szkół wyższych, czyli kolegialne, nazywano także paryskimi, dlatego, że wzorem dla nich był uniwersytet w Paryżu, tam najważniejszą nauką była teologia. W tych uniwersytetach rektor pochodził spośród profesorów, zależał on od władz kościelnych.

Najstarszy uniwersytet

Uniwersytet Boloński- najstarszy uniwersytet w Europie. Powstał z przekształcenia działających w Boloni od IV wieku szkół prawa rzymskiego. Za oficjalne datę powołania uczelni przyjmuje się rok 1088. Początkowo działała jako szkoła prawnicza z wydziałami prawa kanonicznego i rzymskiego. Około 1200 dołączono wydziały medycyny i filozofii (sztuki wyzwolone). W 1360 roku dołączono wydział teologii.
Uniwersytet Paryski- założony około 1170 roku. Powstał jako korporacja znanych już wcześniej paryskich szkół katedralnych i katedralnych. Miedzy 1174 a 1194 uniwersytet otrzymał od papieża Celestyna III pierwsze prawa autonomiczne. Popierany przez papieży w XIII wieku stał się najważniejszą uczelnią świata chrześcijańskiego.

Oświata i szkolnictwo w Polsce w okresie średniowiecza.

Również i w średniowiecznej Polsce nastąpił rozwój szkolnictwa. Polska gdy dostała się w krąg oddziaływań kultury chrześcijańskiej zaczęła przejmować organizacje wychowawcze i ideały życiowe ówczesnej Europy Zachodniej. Pierwsze szkoły powstają na ziemiach polskich od XI wieku przy katedrach biskupich ( w Gnieźnie i Krakowie), a później również przy kolegiatach. Już w XIII wieku było ok. 14 szkół kolegiackich jak i 13 szkół katedralnych.W końcu XV wieku jednych i drugich było odpowiednio 17 i 30. Szybka rozbudowa organizacji parafialnej oraz wspomniane uchwały, zwłaszcza soboru luterańskiego IV z 1215 roku, przyczyniły się do przyśpieszonego tworzenia szkół parafialnych.

Jesteś tu: Średniowiecze